Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych

Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych (SUD, substance use disorder) to złożone schorzenie polegające na niekontrolowanym używaniu substancji psychoaktywnych, pomimo szkodliwych konsekwencji. Dowiedz się więcej o zaburzeniach spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych, w tym o objawach oraz o tym, jak można sobie z nimi radzić i jak je leczyć.

Co to jest zaburzenie spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych?

Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych (SUD) występują, gdy ktoś traci zdolność do kontrolowania używania substancji, takich jak narkotyki, leki, alkohol lub tytoń, powodując szkody dla siebie lub innych. Substancje te aktywują ośrodek nagrody w mózgu, wywołując przyjemne uczucia, które mogą potęgować chęć kolejnego zażycia. Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych mogą powodować, że dana osoba nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować na co dzień.

Jakie są główne rodzaje zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych?

Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych rozpoznaje się, określając główną substancję, która jest nadużywana. Istnieją dwa główne rodzaje zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych:

  • Zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu: Alkohol jest jedną z najczęściej używanych substancji odurzających. Kiedy ktoś nadużywa alkoholu (co często określa się mianem alkoholizmu), traci kontrolę nad tym, ile alkoholu spożywa. Osoby te mogą również doświadczać objawów odstawiennych, kiedy nie piją. Alkoholizm może powodować poważne stany chorobowe, uszkadzając różne narządy, w tym wątrobę, serce lub mózg. Zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu mogą również prowadzić do destrukcyjnych zachowań i niezamierzonych konsekwencji, w tym kłótni rodzinnych, przemocy, wypadków i obrażeń, ryzykowanych zachowań seksualnych, utraty rzeczy osobistych (np. portfela, torebki, telefonu komórkowego i pieniędzy), prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu oraz nieobecności w pracy lub w szkole.
  • Zaburzenia spowodowane używaniem narkotyków: Często określane jako uzależnienie od narkotyków, jest to przewlekły, trudny do kontrolowania stan. Kiedy ktoś jest uzależniony od narkotyków, nie może oprzeć się chęci ich zażywania, bez względu na to, jak wiele szkód mogą one spowodować. Uzależnienie od narkotyków może obejmować przyjmowanie nielegalnych narkotyków, ale również leków na receptę lub obu rodzajów substancji. Narkotyki takie jakkokaina, heroina, metamfetamina, a także leki jak benzodiazepiny, glikokortykosteroidy i środki wziewne są silnie uzależniające. Ich stosowanie może bardzo szybko doprowadzić do zaburzeń psychicznych. Ponadto uzależnienie od narkotyków prowadzi z czasem do zmian w mózgu, które sprawiają, że oparcie się intensywnej chęci zażywania narkotyków jest bardzo trudne. Dlatego ludzie, którzy są uzależnieni od narkotyków mogą wrócić do nałogu przy próbie zerwania z nim. Zaburzenia spowodowane używaniem narkotyków mogą mieć niszczący wpływ na życie ludzi, prowadząc do problemów w związkach, słabych wyników w pracy lub nauce, problemów z higieną osobistą, zwiększonej impulsywności i podejmowania ryzyka oraz utraty zainteresowania hobby i zajęciami.

Ile osób ma zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych?

Według Światowej Organizacji Zdrowia spożywanie alkoholu jest przyczyną trzech milionów zgonów rocznie na całym świecie. Zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu są odpowiedzialne za 5,1% globalnego obciążenia chorobami. Alkohol jest głównym czynnikiem ryzyka przedwczesnej śmiertelności i niepełnosprawności wśród osób w wieku 15-49 lat, odpowiadając za 10% wszystkich zgonów w tej grupie wiekowej. 

Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że około 270 mln osób (czyli około 5,5% światowej populacji w wieku 15-64 lat) używało środków psychoaktywnych w poprzednim roku, a u około 35 mln osób szacuje się występowanie zaburzeń związanych z używaniem narkotyków. Szacuje się, że około pół miliona zgonów rocznie spowodowanych jest zażywaniem narkotyków, co odpowiada 350 000 zgonów mężczyzn i 150 000 zgonów kobiet.

Objawy

Objawy zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych różnią się u poszczególnych osób i mogą również zależeć od rodzaju uzależnienia. 

Jakie są objawy zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych?

Istnieje kilka oznak i objawów zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych, które są wspólne dla większości rodzajów uzależnień. Należą do nich:

Zmiany zachowania i społeczne:
  • Skryte lub nieuczciwe zachowanie
  • Brak motywacji do działania, apatia
  • Zmiany w nawykach żywieniowych lub wzorcach snu
  • Utrata zainteresowania hobby i zajęciami
  • Wycofywanie się z kontaktów z przyjaciółmi i rodziną
  • Słabe wyniki lub niska frekwencja w pracy
  • Nadużywanie substancji psychoaktywnych w potencjalnie niebezpiecznych sytuacjach (np. prowadzenie samochodu lub obsługa maszyn)
  • Usprawiedliwianie nadużywania substancji psychoaktywnych (np. świętowaniem lub odreagowywaniem stresu)
  • Zaniedbywanie obowiązków w domu lub w pracy
  • Pożyczanie lub kradzież pieniędzy
  • Niekonsekwentne zachowania
Zmiany psychiczne:
  • Nagłe wahania nastroju
  • Zmiany osobowości, takie jak drażliwość lub wybuchy złości
  • Uczucie nadpobudliwości lub pobudzenia
  • Odczuwanie lęku, strachu lub paranoi bez konkretnej przyczyny
  • Problemy z koncentracją
  • Przyjmowanie postawy obronnej
  • Zły osąd
  • Niska samoocena
  • Poczucie beznadziejności
  • Pogorszenie istniejącego stanu zdrowia psychicznego, takiego jak lęk lub depresja
Zmiany fizyczne:
  • Nagła utrata lub przyrost wagi
  • Przekrwione oczy
  • Rozszerzenie źrenic
  • Obrzęk twarzy
  • Nietypowy kolor skóry
  • Nieświeży oddech
  • Drgawki lub drżenie
  • Ogólne pogorszenie wyglądu fizycznego
  • Ślady po iniekcjach (z nadużywania narkotyków)

Jakie są etapy zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych?

Ludzie uzależnieni od substancji psychoaktywnych, takich jak alkohol czy narkotyki, zazwyczaj przechodzą przez cztery etapy nadużywania. Zrozumienie etapów zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych może pomóc ludziom w rozpoznaniu, czy mają problem i czy potrzebują pomocy, zanim uzależnią się od danej substancji.

Cztery główne etapy to:

  • Eksperymentowanie: Nadużywanie substancji psychoaktywnej zaczyna się od eksperymentowania lub dobrowolnego zażywania. U nastolatków i młodszych dorosłych substancja psychoaktywna jest zwykle kupowana i próbowana z przyjaciółmi, często w odpowiedzi na presję rówieśników. Starsi ludzie mogą samodzielnie przyjmować leki w odpowiedzi na problemy w życiu osobistym, takie jak separacja, rozwód, żałoba lub utrata pracy. Na tym etapie używanie alkoholu lub narkotyków jest rzadkie. 
  • Używanie regularne do ryzykownego: Ten etap charakteryzuje się częstym użytkowaniem. Niekoniecznie musi występować codziennie, ale używanie substancji psychoaktywnej może przebiegać według przewidywalnego schematu (np. w każdy weekend) lub w przewidywalnej sytuacji (np. gdy czujemy się znudzeni, samotni, niespokojni lub zdenerwowani). Używanie zaczyna być ryzykowne, gdy prowadzi do problemów emocjonalnych, fizycznych lub społecznych. Może to skutkować problemami w pracy, w związku, wypadkami i urazami, jazdą pod wpływem alkoholu i innymi poważnymi niezamierzonymi konsekwencjami. 
  • Uzależnienie: Na etapie uzależnienia dana osoba będzie kontynuować regularne używanie substancji psychoaktywnej pomimo fizycznych, społecznych i emocjonalnych szkód, jakie powoduje. Wiele osób uzależnionych od alkoholu lub narkotyków potrafi utrzymać pracę, relacje z rodziną i przyjaciółmi, a także ograniczyć spożycie alkoholu w określonych porach. Trudno im jednak będzie dostrzec wpływ używania substancji psychoaktywnych na otaczające osoby. Niektóre z głównych oznak uzależnienia obejmują:
  • Niewywiązywanie się z obowiązków 
  • Wielokrotne spożywanie alkoholu lub zażywanie narkotyków w niebezpiecznych sytuacjach, takich jak prowadzenie samochodu lub obsługa maszyn
  • Rozwinięcie tolerancji, która sprawia, że do osiągnięcia identycznego efektu potrzeba więcej alkoholu lub narkotyków
  • Doświadczanie objawów odstawiennych
  • Uzależnienie: Kiedy ktoś jest uzależniony, jego nałóg wymyka się spod kontroli. Objawy uzależnienia obejmują niekontrolowane pragnienia, ciągłe poszukiwanie sposobów na zdobycie alkoholu lub narkotyków oraz używanie, które utrzymuje się nawet w najgorszych okolicznościach. Uzależnienie jest chorobą postępującą, która pogarsza się z czasem, jeśli nie jest leczona. 

 

Jakie są wczesne oznaki zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych?

Ważne jest, aby zauważyć wczesne sygnały ostrzegawcze zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych. Pozwoli to jak najszybciej uzyskać pomoc.

Wczesne oznaki nadużywania alkoholu mogą obejmować:

  • Zaniki pamięci (blackouts) w okresach picia 
  • Powtarzające się konflikty z rodziną, przyjaciółmi i współpracownikami
  • Wahania nastroju
  • Używanie alkoholu w celu odprężenia się, radzenia sobie z problemami, zasypiania lub poprawy nastroju
  • Objawy takie jak bóle głowy, problemy żołądkowe, niepokój i bezsenność, gdy się nie pije
  • Drżenie rąk 
  • Zaczerwieniona cera lub popękane naczynka na twarzy 
  • Przekrwione oczy 
  • Nagła utrata lub przyrost wagi 
  • Zaniedbywanie nawyków pielęgnacyjnych
  • Niewyraźna mowa 

Wczesne objawy nadużywania narkotyków mogą obejmować:

  • Zaniedbywanie obowiązków w życiu rodzinnym, pracy lub w szkole/na uczelni
  • Kwestie związane z relacjami 
  • Używanie narkotyków w potencjalnie niebezpiecznych sytuacjach, takich jak prowadzenie samochodu lub obsługa maszyn
  • Uczestnictwo w zachowaniach wysokiego ryzyka, takich jak używanie brudnych igieł lub uprawianie seksu bez zabezpieczenia
  • Problemy z prawem (np. kradzież w celu zakupu narkotyków lub antyspołeczne zachowanie)
  • Rozszerzone źrenice 
  • Krwawienia z nosa 
  • Nagła utrata lub przyrost wagi 
  • Nieprzestrzeganie higieny osobistej 
  • Niespójna mowa
  • Drgawki lub drżenie

Przyczyny, czynniki ryzyka i oczekiwana długość życia

Podobnie jak w przypadku wielu chorób psychicznych, istnieje kilka czynników, które mogą prowadzić do rozwoju zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych.

Co jest przyczyną zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych?

Dokładna przyczyna zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych nie jest znana. W ten proces może być zaangażowane wiele czynników, w tym:

  • Środowisko: Sytuacja rodzinna, w tym przekonania, wartości i postawy, lub kontakty towarzyskie z określoną grupą rówieśniczą mogą zachęcać do używania substancji psychoaktywnych.
  • Zdrowie psychiczne: Czynnikiem mogą być zaburzenia emocjonalne, lęk, depresja, zespół stresu pourazowego, niska samoocena lub inne problemy psychologiczne.
  • Genetyka: Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych mogą czasami występować rodzinnie.

 

zy zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych są dziedziczne?

Zaburzenia spowodowane używaniem substancji są w umiarkowanym lub wysokim stopniu dziedziczne. Jeśli ktoś ma krewnego, np. rodzica lub rodzeństwo, uzależnionego od alkoholu lub narkotyków, ma większe ryzyko rozwoju tego typu zaburzeń. Cechy genetyczne mogą przyspieszać lub opóźniać postęp zaburzenia.

Kto choruje na zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych?

Każdy człowiek, bez względu na wiek, płeć, pochodzenie lub status ekonomiczny, może uzależnić się od alkoholu lub narkotyków, chociaż ten problem częściej rozpoznaje się u osób narażonych na różne czynniki ryzyka, środowiskowe, dotyczące zdrowia psychicznego lub genetyczne.

Jak długo można żyć z zaburzeniem spowodowanym używaniem substancji psychoaktywnych?

Chociaż ludzie mogą żyć z zaburzeniem spowodowanym używaniem substancji psychoaktywnych, to jednak wiadomo, że jest to czynnik ryzyka przedwczesnej śmierci. Zgony te mogą być spowodowane chorobami i urazami, w tym samobójstwami, chorobami wątroby, zapaleniem wątroby, nowotworem złośliwym i zakażeniem HIV wynikających z nadmiernego używania substancji psychoaktywnych. 

W skali globalnej nielegalne używanie narkotyków stanowi pośrednią i bezpośrednią przyczynę ponad 585 000 przedwczesnych zgonów każdego roku, a 42% wszystkich zgonów dotyczy osób poniżej 50 roku życia.

Szacuje się, że każdego roku na świecie 2,84 mln osób umiera przedwcześnie w wyniku spożywania alkoholu. W Europie występuje najwyższy na świecie odsetek wszystkich przypadków złego stanu zdrowia i przedwczesnych zgonów spowodowanych alkoholem, a w Europie Wschodniej prawie jedna trzecia zgonów jest przypisywana spożywaniu alkoholu.

W skali globalnej prawie trzy czwarte osób umierających przedwcześnie z powodu nadużywania alkoholu ma mniej niż 70 lat, a 28% mniej niż 50 lat.

Rozpoznanie

Zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych są zwykle rozpoznawane na podstawie oceny lekarskiej. Ponadto niektórzy ludzie szukający pomocy również mogą samemu zgłaszać się ze swoim problemem.

Jak rozpoznaje się zaburzenie spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych?

Rozpoznanie zaburzenia spowodowanego używaniem substancji psychoaktywnych ustala się po przeprowadzeniu dokładnej oceny obejmującej zazwyczaj opinię specjalisty do spraw zdrowia psychicznego. Używanie substancji psychoaktywnych można sprawdzić za pomocą badań krwi lub moczu, jednak same wyniki nie pozwalają rozpoznać uzależnienia.

Badanie wykonywane w celu rozpoznania zaburzenia spowodowanego używaniem substancji psychoaktywnych

Istnieje wiele różnych kwestionariuszy, które specjaliści ds. zdrowia psychicznego mogą wykorzystać w ocenie klinicznej problemu nadużywania alkoholu i substancji psychoaktywnych.

Należą do nich: test przesiewowy dotyczący używania alkoholu, palenia tytoniu i używania substancji psychoaktywnych (ASSIST, Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test) opracowany dla Światowej Organizacji Zdrowia w celu wczesnej identyfikacji zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych , test do wykrywania zaburzeń spowodowanych używaniem alkoholu (AUDIT, Alcohol Use Disorders Identification Test) służący do określenia wczesnych oznak szkodliwego picia [alkoholu] i łagodnego uzależnienia, test do wykrywania zaburzeń spowodowanych używaniem narkotyków służący do samodzielnego przeprowadzania badań przesiewowych w kierunku problemów związanych z narkotykami oraz test przesiewowy CRAFFT przeznaczony do oceny ryzyka przyjmowania substancji psychoaktywnych u młodzieży.

Metody leczenia i leki

Leczenie i leki na zaburzenia związane z używaniem substancji mogą być stosowane, aby pomóc ludziom wycofać się z substancji, od której są uzależnieni i pomóc w zapobieganiu nawrotom.

Jak leczy się zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych?

Leczenie zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych zależy od osobistych okoliczności i tego, od jakich substancji ktoś jest uzależniony. Plan leczenia może obejmować szereg różnych zabiegów i strategii.

Leki

W Europie dziedzina medycyny uzależnień nadal się rozwija, szczególnie w zakresie opracowywania nowych interwencji terapeutycznych, które pomagają zapewnić szeroki wachlarz możliwości osobom z zaburzeniami używania substancji psychoaktywnych.

Leki mogą być stosowane w celu przywrócenia normalnego funkcjonowania mózgu i zmniejszenia chęci ponownego zażycia. Dostępny jest lek stosowany w leczeniu uzależnienia od opioidów (w tym heroiny i leków przeciwbólowych wydawanych na receptę), nikotyny i alkoholu.

Nie istnieją określone, zarejestrowane leki przeznaczone do leczenia uzależnienia od środków psychostymulujących (kokaina, metamfetamina i marihuana), jednak trwają prace na ich przygotowaniem.

Jeśli ludzie używają więcej niż jednego narkotyku, będą potrzebować leczenia uzależnienia od każdej z tych substancji. Leki stosowane w leczeniu zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych obejmują:

  • Opioidy: Niektóre opioidy są stosowane w leczeniu uzależnienia od opioidów poprzez działanie na te same części mózgu, co heroina i morfina, pomagając tłumić objawy odstawienia i zmniejszać głód narkotykowy. Inne mogą być stosowane do blokowania działania opioidów w ich miejscach receptorowych w mózgu, zaangażowanych w rozwój reakcji nagrody po zażyciu narkotyku i chęć przyjęcia kolejnej dawki. Mogą być one stosowane u osób uzależnionych od opioidów lub alkoholu.
  • Leki przeciwalkoholowe, stosowane w celu zniechęcenia do picia, wywołują nieprzyjemne efekty u osoby, która wypije nawet niewielką ilość alkoholu; w tym bóle głowy, wymioty, ból w klatce piersiowej, niewyraźne widzenie, trudności w oddychaniu i lęk.
  • Kwasy sulfonowe: Niektóre leki z grupy kwasów sulfonowych są stosowane w leczeniu alkoholizmu u osób, które przestały pić, przywracając naturalną równowagę substancji chemicznych w mózgu. Pomaga to poprawić przestrzeganie zasad niepicia i ogólną abstynencję od alkoholu.
  • Pomoc w zaprzestaniu palenia: Leki stosowane w celu rzucenia palenia działają na zasadzie blokowania przyjemnego wpływu nikotyny na mózg, zapobiegając odczuwaniu przyjemności podczas palenia.

Terapia i pomoc

Wiele terapii behawioralnych lub terapii polegających na rozmowie może być stosowanych w celu pomocy pacjentom z zaburzeniami spowodowanymi używaniem substancji psychoaktywnych. Pomagają one ludziom zmienić postawy i zachowania spowodowane używaniem narkotyków, podnieść poziom zdrowych umiejętności życiowych i kontynuować dodatkowe leczenie. Terapie te są następujące:

  • Terapia poznawczo-behawioralna (CBT, cognitive behavioural therapy): CBT jest terapią opartą na rozmowie, która pomaga ludziom radzić sobie z problemami przez zmianę sposobu myślenia i zachowania. Może to pomóc ludziom w rozpoznawaniu, unikaniu lub radzeniu sobie z sytuacjami, w których zazwyczaj sięgają po narkotyki.
  • Rozmowy motywacyjne lub zachęty: Polega to na stosowaniu przez terapeutę pozytywnych wzmocnień, aby wesprzeć zmiany zachowań przez uświadamianie ludziom ich własnych dążeń do zmiany oraz inspirowanie ich do samomotywacji i podejmowania pozytywnych decyzji. .
  • Poradnictwo: Poradnictwo może być prowadzone w formie grupowej lub indywidualnej. Skupia się na poszukiwaniu nowych sposobów radzenia sobie z głodem narkotykowym oraz na zajęciu się wszelkimi przyczynami leżącymi u podstaw zażywania narkotyków.
  • Wielowymiarowa terapia rodzinna: Ten rodzaj terapii przeznaczony jest dla nastolatków z problemami narkotykowymi i ich rodzin. Pozwala przeanalizować wpływy na wzorce używania substancji przez młodą osobę i pomóc w poprawie życia rodzinnego.
Leczenie z zakwaterowaniem jest również dostępne dla osób z zaburzeniami spowodowanymi używaniem substancji psychoaktywnych. Może obejmować krótkoterminowe pobyty skupiające się na detoksykacji w warunkach ambulatoryjnych, długoterminowe społeczności terapeutyczne, w których ludzie pracują z innymi, aby przeanalizować własne zrozumienie, postawy i zachowania lub mieszkania służące powrotowi do zdrowia, aby pomóc ludziom w przejściu z leczenia w ośrodku zamkniętym do niezależnego życia.

Osoby zażywające substancje psychoaktywne mogą również dołączyć do grup wsparcia, takich jak anonimowi alkoholicy czy anonimowi narkomani, gdzie podobnie myślący ludzie wspierają się nawzajem w powrocie do zdrowia i utrzymaniu abstynencji od narkotyków lub alkoholu.

Dieta

Osoby z zaburzeniami używania substancji psychoaktywnych zazwyczaj mają niedobory żywieniowe, ponieważ często jędzą pokarmy ubogie w składniki odżywcze. Ponadto ich organizm ma mniejszą zdolność do wchłaniania składników odżywczych z powodu działania narkotyków lub alkoholu.

Osoby zażywające narkotyki powinny zwiększyć spożycie składników odżywczych, aby pomóc organizmowi w utrzymaniu zdrowych narządów oraz w zwalczaniu zakażeń. Zaleca się im regularne spożywanie posiłków, pokarmów o niskiej zawartości tłuszczu, większej ilości białka, węglowodanów złożonych i błonnika, jak również ograniczenie spożycia kofeiny i rzucenie palenia, jeśli to możliwe. Ponadto, odwodnienie jest powszechne podczas powrotu do zdrowia po zażyciu substancji psychoaktywnych, dlatego ważne jest, aby pić dużo płynów podczas posiłków i pomiędzy nimi.

Poprawa i utrzymanie dobrych nawyków żywieniowych jest również ważne, ponieważ osoby w trakcie leczenia mogą nie dostrzegać różnicy między głodem a pragnieniem zażycia kolejnej dawki substancji psychoaktywnej, co z dużym prawdopodobieństwem zwiększa ryzyko nawrotu.

Ćwiczenia fizyczne

Osoby cierpiące na zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych mogą zauważyć, że ćwiczenia fizyczne są pomocne w odwróceniu uwagi od głodu. Uprawianie ćwiczeń fizycznych może również pomóc osobom dotkniętym uzależnieniem od substancji psychoaktywnych w prowadzeniu zdrowszego trybu życia, co, jak wykazano, poprawia ich zdrowie psychiczne i fizyczne.

Ćwiczenia aerobowe o umiarkowanej i wysokiej intensywności, takie jak szybki spacer, gra w tenisa, bieganie lub skakanie na skakance oraz ćwiczenia umysłowe, takie jak joga, mogą stanowić skuteczną część planu leczenia skojarzonego dla osób z zaburzeniami spowodowanymi używaniem substancji psychoaktywnych.

Ponadto ćwiczenia fizyczne mogą pomóc zaplanować dzień i umożliwić ludziom w nawiązywanie pozytywnych kontaktów społecznych potencjalnie poprawiających powrót do zdrowia i ogólne samopoczucie.

Zapobieganie

Głównym celem zapobiegania zaburzeniom spowodowanym używaniem substancji jest opóźnienie pierwszego użycia narkotyków lub alkoholu w okresie dojrzewania.

Ważne jest, aby zająć się wieloma czynnikami ryzyka, które mogą występować w różnych obszarach życia nastolatków, takimi jak presja rówieśnicza, a także skupić się na zwiększaniu czynników ochronnych, takich jak wsparcie ze strony szkoły, aby pomóc młodym ludziom oprzeć się pokusie spróbowania narkotyków czy alkoholu.

Działania profilaktyczne są również konieczne, aby zapobiec próbowaniu innych narkotyków przez osoby używające niektórych substancji psychoaktywnych i nadmiernemu używaniu narkotyków przez osoby, które używają ich sporadycznie.

Międzynarodowa klasyfikacja interwencji profilaktycznych stosowana w standardach Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości obejmuje następujące strategie zapobiegania:

  • Uniwersalne: Strategie profilaktyki uniwersalnej są przekazywane dużym grupom lub całej populacji (np. za pośrednictwem reklamy telewizyjnej lub w szkole), aby zapobiec lub opóźnić moment rozpoczęcia używania substancji psychoaktywnych.
  • Wybiórcza: Profilaktyka wybiórcza służy określonym podgrupom osób, o których wiadomo, że ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych jest w większe niż zazwyczaj, zwłaszcza wśród młodzieży.
  • Wskazująca: Profilaktyka wskazująca skierowana jest do osób, które już używają substancji psychoaktywnych i mogą wykazywać oznaki problemów w przyszłości.

Kierowanie do każdej grupy społecznej odpowiednich zasobów i komunikatów może pomóc uniknąć problemów związanych rozpoczęciem lub nasileniem używania substancji psychoaktywnych.

Badania naukowe

Badania nad używaniem substancji psychoaktywnych rozwijają się w wielu kluczowych dziedzinach, w tym w zakresie praktyk leczenia opartych na dowodach naukowych, wyników leczenia uzależnień, uzależnień, psychiatrii i mózgu, substancji uzależniających, takich jak opioidy wydawane na receptę i heroina, oraz nadużywania substancji przez młodzież i inne grupy, a także zarządzania procesem zdrowienia, w ramach którego analizuje się, w jaki sposób wcześniejsze wykrywanie i ponowna interwencja mogą poprawić wyniki odległe.

Naukowcy analizują również możliwość personalizacji leczenia zaburzeń spowodowanych używaniem substancji psychoaktywnych, zauważając jednocześnie, że aby nastąpił znaczący powrót do zdrowia, osoba używająca substancji psychoaktywnych musi zintegrować się ze środowiskiem mającym znaczenie społeczne. Dzięki zrozumieniu, że na uzależnienie wpływają geny, rozwój i czynniki społeczne, leczenie mogłoby w przyszłości zostać spersonalizowane i dostosowane do sytuacji każdej osoby.

Przypisy

  1.  World Health Organization. Alcohol fact sheet. Accessed March 2021. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/alcohol
  2.  Bevilacqua L, Goldman D. Genes and addictions. Clin Pharmacol Ther. 2009;85(4):359-361. doi:10.1038/clpt.2009.6
  3.  Ritchie H, Roser M. Opioids, cocaine, cannabis and illicit drugs. Our World in Data. Published April 2018. Accessed March 2021. https://ourworldindata.org/illicit-drug-use
  4. Ritchie H, Roser M. Alcohol Consumption. Our World in Data. Published April 2018. Accessed March 2021. https://ourworldindata.org/alcohol-consumption
  5.  Metz VE, Brandt L, Unger A, Fischer G. Substance abuse/dependence treatment: a European perspective. Subst Abus. 2014;35(3):309-320. doi:10.1080/08897077.2014.909377
  6.  Douaihy AB, Kelly TM, Sullivan C. Medications for substance use disorders. Soc Work Public Health. 2013;28(3-4):264-278. doi:10.1080/19371918.2013.759031
  7. Jeynes KD, Gibson EL. The importance of nutrition in aiding recovery from substance use disorders: A review. Drug Alcohol Depend. 2017;179:229-239. doi:10.1016/j.drugalcdep.2017.07.00
  8. Mahboub N, Rizk R, Karavetian M, de Vries N. Nutritional status and eating habits of people who use drugs and/or are undergoing treatment for recovery: a narrative review. Nutrition Reviews. 2020;nuaa095. doi:10.1093/nutrit/nuaa095
  9.  Cabrera I. Role of exercise in managing substance use disorders. Prescriber. 2020;31:15-19. doi:10.1002/psb.1841
  10. Wang D, Wang Y, Wang Y, Li R, Zhou C. Impact of physical exercise on substance use disorders: a meta-analysis. PLoS One. 2014;9(10):e110728. doi:10.1371/journal.pone.0110728
  11. Hazelden Betty Ford Foundation. Addiction Research. Accessed March 2021. https://www.hazeldenbettyford.org/education/bcr/addiction-research
  12.  Dennis ML, Scott CK, Laudet A. Beyond bricks and mortar: recent research on substance use disorder recovery management. Curr Psychiatry Rep. 2014;16(4):442. doi:10.1007/s11920-014-0442-3
  13.  Nora D, Volkow MD. Personalizing the treatment of substance use disorders. American Journal of Psychiatry. 2020;177(2):113-116. doi:10.1176/appi.ajp.2019.19121284
Może zainteresuje Cię...

Alzheimer

Choroba Alzheimera to postępujące i nieodwracalne zaburzenie pracy mózgu, które jest najczęstszą przyczyną otępienia.

Zdrowie psychiczne

Dobre zdrowie psychiczne jest istotną częścią życia, podobnie jak dobre zdrowie fizyczne.

Stres

Stres jest częstym następstwem współczesnego, zabieganego życia. Wpływa na naszą pracę, dom, relacje z wieloma czynnikami wyzwalającym, na które często nie mamy wpływu.

Witaj ponownie

Aby uzyskać dostęp do informacji, zaloguj się, używając swoich danych

Nie masz konta? Zarejestruj się