Padaczka to choroba o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, kt\u00f3ra dotyka ponad 50 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie, powoduj\u0105c cierpienie fizyczne, stres emocjonalny i pozbawiaj\u0105c chorego nadziei i marze\u0144.<\/p>\n
Ta choroba nie wybiera \u2013 dotyczy wszystkich ras, p\u0142ci i grup etnicznych. Mimo tego, \u017ce cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u dzieci i os\u00f3b powy\u017cej 65 r.\u017c., mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym wieku i utrzymywa\u0107 si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n
Mo\u017cliwe jest jednak uzyskanie pomocy \u2013 u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b napady mo\u017cna zatrzyma\u0107 lub ograniczy\u0107 za pomoc\u0105 przepisywanych przez lekarzy lek\u00f3w przeciwpadaczkowych (AED, anti-epileptic drugs<\/i>). Istnieje tak\u017ce nadzieja \u2013 badania naukowe pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 ogniska pochodzenia padaczki oraz szlaki nerwowe w m\u00f3zgu, wspieraj\u0105c rozw\u00f3j nowych lek\u00f3w i udoskonalaj\u0105c metody leczenia tej choroby.<\/p>\nCo wiesz o padaczce?<\/h2>\n
Wyniki bada\u0144 naukowych pomog\u0142y nam lepiej zrozumie\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 fizjologi\u0119 m\u00f3zgu oraz rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na niekt\u00f3re mechanizmy zwi\u0105zane z padaczk\u0105, a tak\u017ce zlokalizowa\u0107 ogniska napad\u00f3w w m\u00f3zgu. Odkrycia naukowe wykaza\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce padaczka jest zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 grup\u0105 rzadkich chor\u00f3b, kt\u00f3rych cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 jest predyspozycja do wyst\u0119powania napad\u00f3w padaczkowych.<\/p>\n
Badania nad genetyk\u0105, zmianami metabolicznymi, nieprawid\u0142owo\u015bciami w budowie m\u00f3zgu, chorobami uk\u0142adu immunologicznego i zaka\u017anymi pozwalaj\u0105 wskaza\u0107 potencjalne czynniki wyzwalaj\u0105ce napady, a tak\u017ce metody \u0142agodzenia lub neutralizowania ich skutk\u00f3w.<\/p>\n
Rola gen\u00f3w jest bez w\u0105tpienia bardzo wa\u017cna \u2013 w ostatnich trzech latach z wyst\u0119powaniem padaczki powi\u0105zano 50 gen\u00f3w. (1) Ich zwi\u0105zki z t\u0105 chorob\u0105 \u2013 w po\u0142\u0105czeniu ze zmianami dotycz\u0105cymi struktury m\u00f3zgu \u2013 s\u0105 jednak z\u0142o\u017cone i trudne do okre\u015blenia.<\/p>\n
Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest jednak fakt, \u017ce gromadzenie wiedzy przyspiesza rozw\u00f3j celowanych lek\u00f3w, daj\u0105c nadziej\u0119 na zwi\u0119kszenie liczby metod leczenia. W celu umo\u017cliwienia chorym bezpiecznego i pe\u0142nego \u017cycia, bez przerywania kariery zawodowej, konieczne jest zapewnienie w\u0142a\u015bciwego leczenia oraz opracowanie nowych metod terapii.<\/p>\n
Jest wiele nadziei. Jest tak\u017ce wiele pracy do wykonania.<\/p>\n
Padaczka jest chorob\u0105 neurologiczn\u0105, kt\u00f3rej istot\u0105 jest wyzwalanie w m\u00f3zgu nieprawid\u0142owej aktywno\u015bci elektrycznej, a nie\u00a0zaburzeniem psychicznym.<\/p>\n
Statystyki s\u0105 pora\u017caj\u0105ce: wed\u0142ug danych \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO, World Health Organization<\/i>) na padaczk\u0119 choruje ponad sze\u015b\u0107 milion\u00f3w os\u00f3b z 850-milionowej populacji obejmuj\u0105cej 53 kraje europejskie, (2) przy czym co roku rozpoznaje si\u0119 300 tys. nowych przypadk\u00f3w. Organizacja Epilepsy Alliance Europe twierdzi, \u017ce w\u0142a\u015bciwe leczenie otrzymuje maksymalnie 40 procent pacjent\u00f3w. (3)<\/p>\n
Jej eksperci m\u00f3wi\u0105, \u017ce \u201ewp\u0142yw, jaki wywiera padaczka, wykracza daleko poza napady z uwagi na fakt, \u017ce du\u017ce niedostatki w leczeniu, ograniczona \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia tej choroby w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa oraz stygmatyzacja powoduj\u0105, \u017ce chorzy \u017cyj\u0105 w izolacji\u201d.<\/p>\n
Istnieje ponad 40 r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w napad\u00f3w padaczkowych, (4) kt\u00f3re s\u0105 wywo\u0142ywane przez nag\u0142e, intensywne \u201ewybuchy\u201d aktywno\u015bci elektrycznej w m\u00f3zgu, zak\u0142\u00f3caj\u0105ce szlaki przesy\u0142ania sygna\u0142\u00f3w do pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bci organizmu. Nieprawid\u0142owe sygna\u0142y mog\u0105 powodowa\u0107 napady o r\u00f3\u017cnym czasie trwania: od drgawek, poprzez luki w pami\u0119ci, a\u017c do omdlenia.<\/p>\n
Cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 bez \u017cadnych sygna\u0142\u00f3w ostrzegawczych (lub tylko z niewielkim ostrze\u017ceniem) i mog\u0105 cechowa\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnymi objawami: od \u0142agodnego poczucia oderwania od rzeczywisto\u015bci lub dezorientacji, uczucia dr\u0119twienia lub zaburze\u0144 widzenia, a\u017c do sztywno\u015bci, zryw\u00f3w mi\u0119\u015bniowych i utraty przytomno\u015bci.<\/p>\n
U chorego na padaczk\u0119 mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c jeden rodzaj napad\u00f3w. U ka\u017cdej osoby z padaczk\u0105 choroba mo\u017ce mie\u0107 inny obraz, a przyczyny le\u017c\u0105ce u jej pod\u0142o\u017ca s\u0105 z\u0142o\u017cone i trudne do rozpoznania.<\/p>\n
Ka\u017cda osoba z wysok\u0105 gor\u0105czk\u0105, ma\u0142ym lub du\u017cym st\u0119\u017ceniem glukozy (cukru) we krwi, po odstawieniu alkoholu lub narkotyk\u00f3w albo po urazie m\u00f3zgu mo\u017ce by\u0107 podatna na wyst\u0105pienie jednorazowego napadu. Nie oznacza to jednak padaczki. Chorob\u0119 rozpoznaje si\u0119 dopiero wtedy, gdy wyst\u0105pi\u0105 dwa lub wi\u0119cej niesprowokowane napady, a lekarz z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem przewiduje kolejne.<\/p>\n
Postawienie rozpoznania otwiera drog\u0119 do leczenia tej choroby oraz \u2013 w przypadku wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w \u2013 do prowadzenia normalnego \u017cycia.<\/p>\n
WHO szacuje, \u017ce nawet 70% pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na padaczk\u0119 mog\u0142oby \u017cy\u0107 bez napad\u00f3w, gdyby byli prawid\u0142owo zdiagnozowani i leczeni.<\/p>\n
Lekarze dziel\u0105 napady na grupy, aby u\u0142atwi\u0107 przepisywanie w\u0142a\u015bciwych lek\u00f3w. Napotykaj\u0105 jednak na ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 objaw\u00f3w. Obszar m\u00f3zgu, w kt\u00f3rym wyst\u0119puje intensywna aktywno\u015b\u0107 elektryczna, wp\u0142ywa na rodzaj wywo\u0142ywanego napadu.<\/p>\n
Napady nie\u015bwiadomo\u015bci<\/i><\/b> sprawiaj\u0105, \u017ce chory patrzy bez wyrazu lub na nic nie reaguje i mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie, jakby \u201e\u015bni\u0142 na jawie\u201d. Pacjent mo\u017ce nawet nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wyst\u0105pi\u0142 u niego napad.<\/p>\n
Napady<\/i><\/b> toniczno-kloniczne <\/i><\/b>powoduj\u0105, \u017ce cia\u0142o chorego staje si\u0119 sztywne i traci on przytomno\u015b\u0107, cz\u0119sto przewracaj\u0105c si\u0119 do ty\u0142u; po czym nast\u0119puje okres, w kt\u00f3rym mi\u0119\u015bnie kurcz\u0105 si\u0119, co jest przyczyn\u0105 widocznych \u201eszarpni\u0119\u0107\u201d.<\/p>\n
Inne napady padaczkowe mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 z nag\u0142ymi \u201eszarpni\u0119ciami\u201d, podczas gdy u niekt\u00f3rych chorych cia\u0142o staje si\u0119 wiotkie. U pewnych os\u00f3b wyst\u0119puj\u0105 skojarzenia r\u00f3\u017cnych napad\u00f3w, a u innych tylko jeden ich rodzaj. Lekarze cz\u0119sto prosz\u0105 o prowadzenie \u201edzienniczka napad\u00f3w\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mog\u0105 \u015bledzi\u0107 ich cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i cechy charakterystyczne. Pozwala to na postawienie dok\u0142adniejszego rozpoznania i opracowanie bardziej w\u0142a\u015bciwego planu leczenia.<\/p>\n
Oczywiste przyczyny napad\u00f3w padaczkowych to uraz m\u00f3zgu, uszkodzenie oko\u0142oporodowe, a tak\u017ce udar lub zaka\u017cenie, ale w oko\u0142o po\u0142owie przypadk\u00f3w trudno jest okre\u015bli\u0107 ich \u017ar\u00f3d\u0142o. M\u00f3zg wysy\u0142a osza\u0142amiaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 impuls\u00f3w elektrycznych uk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w niezliczone wzorce, dzi\u0119ki kt\u00f3rym kontroluje cia\u0142o. Ten skomplikowany obw\u00f3d elektryczny jest trudny do analizy.<\/p>\n
Wyniki badania technik\u0105 rezonansu magnetycznego (MR, magnetic resonance<\/i>) potencjalnie pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o aktywno\u015bci m\u00f3zgu i dostarczy\u0107 wi\u0119cej wskaz\u00f3wek na temat pochodzenia padaczki, ale przyczyna oko\u0142o 50% przypadk\u00f3w pozostaje nieznana.<\/p>\n5. Padaczka nie jest chorob\u0105 psychiczn\u0105<\/h3>\n
U zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci chorych nie wyst\u0119puj\u0105 problemy poznawcze ani psychiczne. Jednak na podstawie przeprowadzonych bada\u0144 szacuje si\u0119, \u017ce 35 procent chorych cierpi na depresj\u0119 z powodu trudno\u015bci w radzeniu sobie z napadami oraz ich wp\u0142ywu na \u017cycie osobiste i zawodowe.<\/p>\n
Padaczka mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 l\u0119ku, a w jednym z bada\u0144 stwierdzono, \u017ce u doros\u0142ych pacjent\u00f3w z czynn\u0105 padaczk\u0105 prawdopodobie\u0144stwo zg\u0142aszania depresji by\u0142o trzykrotnie wi\u0119ksze ni\u017c u os\u00f3b bez tej choroby. (5)<\/p>\n
W kolejnym badaniu wykazano, \u017ce obszary m\u00f3zgu odpowiedzialne za napady padaczkowe mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na nastr\u00f3j oraz \u017ce stygmatyzacja zwi\u0105zana z padaczk\u0105 i jej negatywny wp\u0142yw na prac\u0119 zawodow\u0105 oraz relacje z innymi osobami mog\u0105 prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia stresu i l\u0119ku.<\/p>\n
Padaczka fotogenna mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142ana przez \u015bwiat\u0142o migaj\u0105ce lub migocz\u0105ce z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 od 16 do 25 razy na sekund\u0119, chocia\u017c u niekt\u00f3rych os\u00f3b cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 migotania mo\u017ce by\u0107 niska i wynosi\u0107 tylko 3 razy na sekund\u0119. Zakres tych migaj\u0105cych obraz\u00f3w i wzorc\u00f3w mo\u017ce rozci\u0105ga\u0107 si\u0119 od \u015bwiate\u0142ek rowerowych i lampek choinkowych, a\u017c do ekran\u00f3w telewizyjnych i \u015bwiate\u0142 dyskotekowych.<\/p>\n
Ten rodzaj padaczki wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej u dzieci w wieku od 7 do 19 lat, przy czym prawdopodobie\u0144stwo jej wyst\u0105pienia jest nieznacznie wi\u0119ksze u os\u00f3b p\u0142ci \u017ce\u0144skiej.<\/p>\n
Osoby z chorob\u0105 Alzheimera maj\u0105 zwi\u0119kszone ryzyko wyst\u0105pienia padaczki, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich do\u015bwiadcza jej jako kr\u00f3tkich okres\u00f3w niepami\u0119ci (amnezji) lub oboj\u0119tno\u015bci (braku reakcji), a nie jako fizycznie widocznych napad\u00f3w. Pocz\u0105tek choroby mo\u017ce by\u0107 spowodowany zmianami w budowie m\u00f3zgu, wywo\u0142ywanymi przez obumieranie kom\u00f3rek nerwowych oraz zmniejszanie si\u0119 obj\u0119to\u015bci tego narz\u0105du wraz z wiekiem.<\/p>\n
Oczekuje si\u0119, \u017ce do 2050 r. liczba os\u00f3b w wieku powy\u017cej 65 r.\u017c. wzro\u015bnie na ca\u0142ym \u015bwiecie z obecnych dziewi\u0119ciu do 17 procent (co odpowiada 1,6 miliarda os\u00f3b).<\/p>\n
Lekarze maj\u0105 do dyspozycji ponad 20 r\u00f3\u017cnych AED, kt\u00f3re mog\u0105 przepisywa\u0107 w celu opanowania objaw\u00f3w padaczki. Te \u015brodki nie pozwalaj\u0105 na wyleczenie choroby. Ich dzia\u0142anie skupia si\u0119 na kontrolowaniu poziomu neuroprzeka\u017anik\u00f3w w m\u00f3zgu, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na jego aktywno\u015b\u0107 elektryczn\u0105 i potencjalne napady.<\/p>\n
U oko\u0142o 60% chorych pierwszy przepisany lek stosunkowo szybko powstrzymuje napady, jednak u niekt\u00f3rych os\u00f3b reakcja trwa d\u0142u\u017cej i mog\u0105 oni potrzebowa\u0107 innego preparatu. (6)<\/p>\n
Obci\u0105\u017cenia zwi\u0105zane z padaczk\u0105 (zar\u00f3wno dla poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, jak i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa) s\u0105 ogromne. M\u00f3zg jest jednak najmniej zbadanym i zrozumia\u0142ym elementem ludzkiej biologii, co oznacza, \u017ce post\u0119p w tej dziedzinie jest trudny do osi\u0105gni\u0119cia i nie nast\u0119puje tak szybko jak w innych obszarach medycyny. Przeszli\u015bmy d\u0142ug\u0105 drog\u0105 od prac greckiego filozofa \u2013 Hipokratesa (460-377 rok p.n.e.), kt\u00f3ry przedstawi\u0142 teori\u0119, \u017ce padaczka jest zwi\u0105zana z m\u00f3zgiem, do nowoczesnej biotechnologii wykorzystuj\u0105cej badania obrazowe, pozwalaj\u0105ce na wgl\u0105d w czynno\u015b\u0107 kom\u00f3rek nerwowych.<\/p>\n
Padaczka jest trzeci\u0105, co do cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania, po chorobie Alzheimera i udarze m\u00f3zgu, chorob\u0105 neurologiczn\u0105 w Europie. Powoduje niepewno\u015b\u0107 i zak\u0142\u00f3ca \u017cycie wielu os\u00f3b, stanowi\u0105c jednocze\u015bnie znaczne obci\u0105\u017cenie dla system\u00f3w opieki zdrowotnej i gospodarek r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Pi\u015bmiennictwo:<\/p>\n
Padaczka to choroba o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, kt\u00f3ra dotyka ponad 50 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie, powoduj\u0105c cierpienie fizyczne, stres emocjonalny i pozbawiaj\u0105c chorego nadziei i marze\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":6836,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-4282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-padaczka"],"yoast_head":"\n