Choroba Alzheimera to post\u0119puj\u0105ce i nieodwracalne zaburzenie pracy m\u00f3zgu, kt\u00f3re jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 ot\u0119pienia. Zwi\u0105zane z tym schorzeniem zaburzenia pami\u0119ci i zdolno\u015bci poznawczych powoduje smutek i cierpienie dotkni\u0119tych nim os\u00f3b, cz\u0119sto stanowi\u0105c ogromne obci\u0105\u017cenie dla rodziny i opiekun\u00f3w chorego.<\/p>\n
Ponad 50 milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie \u017cyje z ot\u0119pieniem, a prognozuje si\u0119, \u017ce do 2050 r. liczba ta wzro\u015bnie do 152 milion\u00f3w. (1)<\/p>\n
Choroba Alzheimera i inne przyczyny ot\u0119pienia s\u0105 schorzeniami destrukcyjnymi, poniewa\u017c zmniejszaj\u0105 zdolno\u015bci umys\u0142owe, sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, powoduj\u0105c ostr\u0105 depresj\u0119 i zoboj\u0119tnienie. Presja emocjonalna, fizyczna i finansowa wywierana na rodziny jest ogromna, a ponad 50% opiekun\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie zg\u0142asza pogorszenie stanu zdrowia z powodu swoich obowi\u0105zk\u00f3w. (1)<\/p>\n
Liczba pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Alzheimera podwaja si\u0119 co pi\u0119\u0107 lat, a oko\u0142o jedna trzecia os\u00f3b w wieku powy\u017cej 85 lat mo\u017ce \u017cy\u0107 z tym schorzeniem. (2)<\/p>\n
Na og\u00f3\u0142 opieka nad pacjentem spoczywa na cz\u0142onkach rodziny, a wraz ze starzeniem si\u0119 \u015bwiatowej populacji, liczba rozpozna\u0144 ot\u0119pienia, a tym samym liczba opiekun\u00f3w, wzrasta.<\/p>\n
Wielu z nich ogranicza lub rezygnuje z pracy zawodowej, aby opiekowa\u0107 si\u0119 bliskimi; chocia\u017c jest to bardzo szlachetne, taka opieka wi\u0105\u017ce si\u0119 z nieustann\u0105 presj\u0105. Organizacja charytatywna Alzheimer\u2019s Disease International, wskazuje \u017ce: \u201copiekunowie rodzinni os\u00f3b \u017cyj\u0105cych z ot\u0119pieniem s\u0105 bardziej nara\u017ceni na rozw\u00f3j mi\u0119dzy innymi ci\u0119\u017ckiej depresji, zaburze\u0144 l\u0119kowych i pogorszenia zdrowia fizycznego oraz posiadaj\u0105 wi\u0119ksze ryzyko zgonu w por\u00f3wnaniu z populacj\u0105 og\u00f3ln\u0105.<\/p>\n
\u201eZapewnienie opieki nad osobami z ot\u0119pieniem, bez odpowiedniego wsparcia, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 prac\u0105 na ca\u0142y etat. Opiekunowie mog\u0105 by\u0107 zmuszeni do porzucenia lub ograniczenia pracy zawodowej, czy te\u017c do podj\u0119cia mniej wymagaj\u0105cych prac w celu zapewnienia opieki.\u201c (3)<\/p>\n
Pa\u0144stwowe instytucje zajmuj\u0105ce si\u0119 problemem ot\u0119pienia zapewniaj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowany poziom wsparcia w r\u00f3\u017cnych krajach, ale zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 opieki, zw\u0142aszcza w pierwszych latach, spoczywa na cz\u0142onkach rodziny, kt\u00f3rzy nie otrzymuj\u0105 za ni\u0105 wynagrodzenia. Robi\u0105 to z mi\u0142o\u015bci, jednak ich \u017cycie mo\u017ce si\u0119 diametralnie zmieni\u0107.<\/p>\n
Bycie nieformalnym opiekunem to po\u015bwi\u0119cenie, kt\u00f3re z jednej strony stanowi wyraz mi\u0142o\u015bci do cz\u0142onka rodziny, a z drugiej wi\u0105\u017ce si\u0119 ze stale rosn\u0105cymi wyzwaniami. Na stres fizyczny zwi\u0105zany z codzienn\u0105 opiek\u0105 nad blisk\u0105 osob\u0105 nak\u0142ada si\u0119 uraz psychiczny wynikaj\u0105cy z patrzenia na pogarszaj\u0105cy si\u0119 stan zdrowia chorego.<\/p>\n
Zm\u0119czenie i wyczerpanie wynikaj\u0105ce z opieki osobistej i obowi\u0105zk\u00f3w domowych pot\u0119guje u opiekun\u00f3w poczucie izolacji i osamotnienia. Jest to szczeg\u00f3lnie widoczne, gdy ilo\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w wzrasta, a opiekunowie zaczynaj\u0105 wycofywa\u0107 si\u0119 z w\u0142asnego \u017cycia.<\/p>\n
Potencjalnie do\u015bwiadczaj\u0105 g\u0142\u0119bokiego poczucia winy, \u017calu, z\u0142o\u015bci i frustracji, podczas gdy mo\u017cliwo\u015bci uzyskania fizycznego i emocjonalnego wsparcia mog\u0105 nie by\u0107 dla nich dostatecznie widoczne i trudne do uzyskania.<\/p>\n
Oko\u0142o 80% ca\u0142ej opieki d\u0142ugoterminowej jest zapewniane przez ma\u0142\u017conk\u00f3w, krewnych i przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rych rola jest kluczowa dla funkcjonowania formalnych system\u00f3w opieki. Dlatego organizacja Euro Carers \u2013 sie\u0107 grup zrzeszaj\u0105cych opiekun\u00f3w, organizacji charytatywnych i \u015brodowisk akademickich \u2013 zach\u0119ca do wi\u0119kszego uznania i wsparcia ich roli. (4)<\/p>\n
Jej program oparty jest na dziesi\u0119ciu podstawowych zasadach, kt\u00f3re obejmuj\u0105 lepsz\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 informacji, wsparcie finansowe i emocjonalne, szkolenia, pomoc w zatrudnieniu i dost\u0119p do przyst\u0119pnej cenowo formalnej opieki dla oko\u0142o 40 milion\u00f3w opiekun\u00f3w w ca\u0142ej Europie. (4)<\/p>\n
Opiekunowie do\u015bwiadczaj\u0105 wielu emocji, pocz\u0105wszy od satysfakcjonuj\u0105cej bliskiej wi\u0119zi charakterystycznej dla dwojga ludzi, a sko\u0144czywszy na irytacji i wyczerpaniu. Eksperci radz\u0105, aby zaakceptowa\u0107 te skrajne emocje i skupi\u0107 si\u0119 na tym, co mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 oraz na zadbaniu o siebie.<\/p>\n
Organizacja Alzheimer\u2019s Society z Wielkiej Brytanii, podkre\u015bla:\u201cPami\u0119taj, \u017ce tylko tyle mo\u017cesz zrobi\u0107. Ka\u017cdy opiekun osoby z ot\u0119pieniem b\u0119dzie na pewnym etapie swojego \u017cycia potrzebowa\u0142 pomocy. Skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz zrobi\u0107 i spr\u00f3buj zaakceptowa\u0107 fakt, \u017ce mo\u017cesz potrzebowa\u0107 pomocy przy niekt\u00f3rych czynno\u015bciach.\u201d (5)<\/p>\n
Rozpoznawanie tych emocji i radzenie sobie z nimi daje opiekunom si\u0142\u0119 do radzenia sobie z tym, co mo\u017ce by\u0107 d\u0142ug\u0105 i wymagaj\u0105c\u0105 relacj\u0105.<\/p>\n
Porozmawiaj z innymi i popro\u015b o pomoc. Wa\u017cne jest, aby dzieli\u0107 si\u0119 swoimi uczuciami z innymi, poniewa\u017c zmniejszy to ci\u0119\u017car i zapewni inne spojrzenie na spraw\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 konfliktu lub l\u0119ku.<\/p>\n
Cz\u0119sto przyjaciele nie wiedz\u0105, jak pom\u00f3c, dlatego warto poinformowa\u0107 ich o tym, czego do\u015bwiadczasz i jakiego wsparcia mog\u0105 Ci udzieli\u0107. Grupy wsparcia opiekun\u00f3w zapewniaj\u0105 zar\u00f3wno pomoc, jak i kontakt z innymi osobami, kt\u00f3re maj\u0105 podobne do\u015bwiadczenia.<\/p>\n
\u201eDzi\u0119ki temu b\u0119dziesz mie\u0107 poczucie, \u017ce nie jeste\u015b sam\/sama, a inni rozumiej\u0105, przez co przechodzisz. Mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce \u0142atwiej jest Ci rozmawia\u0107 o problemach z osobami, kt\u00f3re maj\u0105 podobne do\u015bwiadczenia\u201d \u2013 radzi organizacja Alzheimer Europe zrzeszaj\u0105ca 39 stowarzysze\u0144 cz\u0142onkowskich z 35 kraj\u00f3w. (6)<\/p>\n
Poszukaj pomocy u swojego lekarza lub w grupach wsparcia i rozwa\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z poradnictwa i opieki zast\u0119pczej.<\/p>\n
WHO opracowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c narz\u0119dzie iSupport, internetowy program szkolenia w zakresie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci dla opiekun\u00f3w os\u00f3b z ot\u0119pieniem, kt\u00f3rego celem jest \u201ezapobieganie lub ograniczanie problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym i fizycznym zwi\u0105zanych z opiek\u0105 oraz poprawa jako\u015bci \u017cycia os\u00f3b opiekuj\u0105cych si\u0119 pacjentami z ot\u0119pieniem.\u201d (7)<\/p>\n
Nie b\u00f3j si\u0119 prosi\u0107 o pomoc.<\/p>\n
Opiekuj\u0105c si\u0119 osob\u0105 cierpi\u0105c\u0105 na chorob\u0119 Alzheimera, \u0142atwo jest zapomnie\u0107 o w\u0142asnych potrzebach.<\/p>\n
\u200b Znalezienie czasu na zakupy i przygotowywanie zdrowych posi\u0142k\u00f3w oraz na \u0107wiczenia fizyczne mo\u017ce zej\u015b\u0107 na dalszy plan, gdy codzienne zadania poch\u0142aniaj\u0105 Tw\u00f3j czas i energi\u0119.<\/p>\n
Regularne i zdrowe od\u017cywianie, aktywno\u015b\u0107 fizyczna oraz odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu s\u0105 niezb\u0119dne, aby zapewni\u0107 Ci mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania, zar\u00f3wno jako osobie, jak i opiekunowi.<\/p>\n
Dobre od\u017cywianie jest kluczowym elementem wspierania os\u00f3b cierpi\u0105cych na chorob\u0119 Alzheimera, a opiekunowie musz\u0105 bra\u0107 pod uwag\u0119 diet\u0119 i zwraca\u0107 uwag\u0119 na sw\u00f3j organizm, aby nie doprowadzi\u0107 do wyczerpania, a tym samym niemo\u017cno\u015bci zapewnienia optymalnej opieki.<\/p>\n
U\u015bwiadom sobie, \u017ce opieka mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z trudnymi chwilami i wyzwaniami, a Ty nie musisz radzi\u0107 sobie ze wszystkim samodzielnie. Opiekunowie cz\u0119sto czuj\u0105 si\u0119 winni, \u017ce nie mog\u0105 zrobi\u0107 wi\u0119cej lub czuj\u0105 si\u0119 bezsilni, je\u015bli nie mog\u0105 zatrzyma\u0107 post\u0119pu choroby. Ca\u0142a sytuacja staje si\u0119 jeszcze trudniejsza, gdy jeste\u015bmy \u015bwiadkami pogarszania si\u0119 stanu zdrowia i zdolno\u015bci poznawczych bliskiej osoby.<\/p>\n
\u201eSpr\u00f3buj skupi\u0107 si\u0119 na niekt\u00f3rych pozytywnych rzeczach zwi\u0105zanych z opiek\u0105 i wspieraniem osoby z ot\u0119pieniem\u201d \u2013 radzi organizacja Alzheimer’s Society. (5) \u201eCzerp si\u0142\u0119 z przywi\u0105zania i sympatii, jak\u0105 darzysz osob\u0119, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 opiekujesz. Pomy\u015bl o Twojej relacji z t\u0105 osob\u0105 i o tym, \u017ce bardzo jej pomagasz, nawet je\u015bli ona nie zawsze zdaje sobie z tego spraw\u0119 lub to docenia.\u201d<\/p>\n
Zapewnienie sobie czasu na w\u0142asne zainteresowania i hobby pomo\u017ce Ci r\u00f3wnie\u017c nabra\u0107 pozytywnego nastawienia i odpr\u0119\u017cy\u0107 si\u0119.<\/p>\n
Codzienna rutyna mo\u017ce by\u0107 na tyle absorbuj\u0105ca, \u017ce kluczowe kwestie finansowe i medyczne oraz te zwi\u0105zane z opiek\u0105, jak i aspekty prawne, np. posiadanie pe\u0142nomocnictwa i aktualnego testamentu, s\u0105 cz\u0119sto odk\u0142adane na p\u00f3\u017aniej. Rozmowa i ustalenie woli osoby choruj\u0105cej na Alzheimera, zanim utraci ona zdolno\u015b\u0107 do komunikowania swoich decyzji, wprowadza porz\u0105dek i spok\u00f3j do relacji.<\/p>\n
Dzi\u0119ki temu opiekunowie mog\u0105 udziela\u0107 chorym wsparcia z zachowaniem pe\u0142nej jasno\u015bci w kwestiach prawnych. Lokalne grupy wsparcia \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich posiada zasoby internetowe \u2013 s\u0105 dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em porad i wskaz\u00f3wek. Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na osobist\u0105 sytuacj\u0119, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce \u017cadne dodatkowe obci\u0105\u017cenia nie zagra\u017caj\u0105 Twojej zdolno\u015bci do opieki lub dobremu samopoczuciu.<\/p>\n
Stworzenie harmonogramu opieki pomaga r\u00f3wnie\u017c w jej lepszej organizacji i u\u0142atwia wygospodarowanie czasu na hobby, \u0107wiczenia fizyczne lub po prostu wolnej chwili dla siebie. Harmonogram pomo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zapewni\u0107 sta\u0142y plan dnia osobie z chorob\u0105 Alzheimera.<\/p>\n
<\/p>\n
Pi\u015bmiennictwo:<\/p>\n
Choroba Alzheimera to post\u0119puj\u0105ce i nieodwracalne zaburzenie pracy m\u00f3zgu, kt\u00f3re jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 ot\u0119pienia.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":26971,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"class_list":["post-26970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroba-alzheimera"],"yoast_head":"\n